Ống hút mềm quá dài có làm yếu lực hút không? Giải thích đúng và cách chọn ống phù hợp

Trong quá trình vận hành và bảo trì bể bơi, bộ dụng cụ vệ sinh hồ bơi là một phần quan trọng không thể thiếu. Trong số đó, ống hút mềm (hay còn gọi là ống gân sóng) có nhiệm vụ dẫn rác thải và bụi bẩn từ đáy hồ vào hệ thống lọc. Tuy nhiên, một thắc mắc thường gặp từ các chủ hồ bơi và nhân viên vận hành là việc sử dụng ống hút mềm quá dài có ảnh hưởng đến lực hút hay không?

Bài viết này sẽ đưa ra phân tích chi tiết từ góc độ kỹ thuật thủy lực và kinh nghiệm thực tế để mang đến cho bạn lời giải đáp chính xác nhất.

I. Tổng quan về ống hút mềm vệ sinh hồ bơi

• Cơ chế hút nước và cặn bẩn: Máy bơm tạo lực hút mạnh, kéo nước cùng rác thông qua ống mềm, sau đó chuyển vào bộ lọc để xử lý.
• Vai trò của chiều dài ống hút: Chiều dài ống càng lớn thì quãng đường nước di chuyển càng xa, dẫn đến việc lực hút phải hoạt động trong thời gian lâu hơn để đạt hiệu quả.
• Đặc điểm của ống hút mềm: Có khả năng uốn cong dễ dàng, linh hoạt khi di chuyển trong lòng hồ. Tuy nhiên, nếu ống quá dài có thể dẫn tới hiện tượng gập, xoắn làm ảnh hưởng đến dòng chảy.

II. Mối quan hệ giữa chiều dài ống hút và công suất máy bơm

Ống hút mềm càng dài thì lực hút tại đầu bàn hút sẽ yếu đi, nhưng mức độ suy giảm phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Hiện tượng này trong thủy lực học được gọi là "Tổn thất áp suất dọc đường".

Ma sát trong lòng ống

Ống hút mềm dành cho vệ sinh hồ bơi thường có thiết kế gân sóng để tăng độ dẻo dai và tránh bị gập gãy. Tuy nhiên, những gân sóng này lại gây ra sự hỗn loạn dòng chảy trong ống, làm tiêu hao năng lượng từ máy bơm. Khi nước chảy qua ống càng dài, tổng lực ma sát càng lớn, dẫn đến áp suất tại đầu bàn hút giảm.

Sức cản dòng chảy

Kéo dài ống hút thêm mỗi mét đồng nghĩa với việc máy bơm phải hoạt động nhiều hơn để đưa nước về bình lọc. Nếu máy bơm có công suất nhỏ nhưng phải chịu tải một cuộn ống dài từ 20m đến 30m, lực hút yếu sẽ dễ nhận thấy hơn. Điều này khiến bàn hút khó dọn sạch rác nặng hoặc cát đá dưới đáy hồ.

III. Những hệ lụy khi sử dụng ống hút quá dài so với nhu cầu

Việc lựa chọn ống có chiều dài quá mức để dự phòng không hẳn là giải pháp tối ưu, vì điều này có thể dẫn đến nhiều bất lợi trong quá trình sử dụng:

Nguy cơ xâm thực và hư hỏng máy bơm

Đây là mối đe dọa nghiêm trọng nhất. Khi ống quá dài, lực cản dòng chảy tăng cao, khiến máy bơm không thể hút đủ lượng nước cần thiết. Hệ quả là xuất hiện các bong bóng chân không trong buồng bơm. Khi các bong bóng này vỡ, chúng tạo ra những cú sốc thủy lực cực mạnh, làm mài mòn cánh quạt của máy bơm, gây tiếng ồn lớn và thậm chí có thể làm cháy động cơ nếu tình trạng này kéo dài.

Giảm hiệu quả lọc nước

Lực hút yếu hơn đồng nghĩa với việc dòng chảy mất đi tốc độ cần thiết. Người dùng sẽ phải tốn thêm thời gian di chuyển bàn hút, trong khi các bụi mịn có thể bị khuấy lên thay vì được hút vào ống. Điều này không chỉ khiến công việc tốn kém hơn mà còn tăng lãng phí hóa chất xử lý nước.

Khó khăn trong quá trình thao tác

Ống quá dài dễ bị cuộn, xoắn lại dưới nước hoặc nổi lên bề mặt, gây phiền toái trong quá trình làm việc. Lượng ống thừa càng lớn thì nguy cơ thắt nút hoặc mắc kẹt vào các góc bể càng cao, ảnh hưởng đáng kể đến việc vệ sinh và làm gián đoạn công việc.

IV. Nhược điểm về độ mềm của ống hút mềm

Tại sao được gọi là ống hút mềm?

Bởi vì tính chất mềm dẻo giúp ống tránh bị nứt vỡ dưới áp lực, nhưng nếu ống quá mềm hoặc kém chất lượng, nó có thể gây ra những tác động tiêu cực khi chịu áp suất âm:

• Hiện tượng móp ống: Khi máy bơm vận hành ở công suất cao, nếu ống hút bị tắc nghẽn nhẹ hoặc quá dài, áp suất âm bên trong sẽ tăng đến mức tối đa. Trong trường hợp thành ống quá mỏng hoặc mềm, ống sẽ bị ép lại (gây móp ống), khiến dòng chảy bị gián đoạn hoàn toàn.
• Sự biến dạng lòng ống: Các loại ống mềm kém chất lượng thường dễ bị biến dạng khi tiếp xúc với nhiệt độ nước cao, chẳng hạn do ánh nắng mặt trời. Khi lòng ống mất đi hình dạng tròn đều, lực cản ma sát tăng lên, làm suy giảm lực hút vốn đã yếu do chiều dài vượt mức.

V. Cách tính chiều dài ống hút vệ sinh tối ưu cho hồ bơi

Để đảm bảo hoạt động hút không bị giảm hiệu quả, bạn nên chọn chiều dài ống dựa trên công thức thực tế sau:

Chiều dài ống hút mềm = Khoảng cách từ vị trí kết nối ống (Skimmer/Vòi hút) đến điểm xa nhất của hồ bơi, cộng thêm khoảng 2 - 3 mét để dự phòng.

Ví dụ: Với hồ bơi dài 15m và vị trí vòi hút đặt ở giữa chiều dài hồ (7.5m), điểm xa nhất chính là góc hồ, cách vòi hút khoảng 8-9m.

Như vậy, bạn chỉ cần dùng một đoạn ống có chiều dài khoảng 11-12m. Việc mua ống dài 15m hoặc 20m trong trường hợp này là không cần thiết, vì sẽ gây lãng phí và làm giảm hiệu suất hút.

VI. Giải pháp khắc phục lực hút yếu do ống dài

Nếu bạn cần sử dụng ống dài do hồ bơi có diện tích lớn, hãy áp dụng các mẹo dưới đây để tối ưu hiệu quả lực hút:

Tăng công suất máy bơm: Đảm bảo máy bơm có công suất đủ mạnh để vượt qua sức cản từ chiều dài ống. Thông thường, với các ống dài trên 15m, nên sử dụng máy bơm có công suất từ 1.5 HP trở lên.

Chọn ống hút chất lượng cao: Ưu tiên lựa chọn những loại ống có các đặc điểm sau:

• Lớp gân cứng: Giúp ống giữ được hình dạng, không bị móp méo khi áp suất tăng.
• Lòng ống trơn nhẵn: Một số loại ống cao cấp có bề mặt bên trong phẳng và mịn, giảm ma sát, trong khi bề ngoài vẫn có gân sóng để đảm bảo độ linh hoạt.

Loại bỏ hoàn toàn không khí trong ống trước khi vận hành: Không khí còn sót lại trong ống là nguyên nhân chính khiến máy bơm bị "e" hoặc suy giảm lực hút. Trước khi kết nối với máy bơm, hãy nhấn chìm toàn bộ ống dưới nước để nước đẩy hết không khí ra ngoài.

Vệ sinh giỏ lọc định kỳ: Với ống dài, lực hút đã giảm, nếu giỏ lọc máy bơm hoặc giỏ skimmer đầy rác thì hiệu quả sẽ gần như bị tiêu hao hoàn toàn. Hãy thường xuyên kiểm tra và vệ sinh để đảm bảo khả năng lưu thông ổn định.

VII. So sánh ảnh hưởng của chiều dài ống đến hiệu suất

Đối với các trường hợp chiều dài ống khác nhau, mức độ ảnh hưởng đến lực hút và công suất máy bơm khuyến nghị được đánh giá như sau:

• Với chiều dài ống dưới 9m, mức độ ảnh hưởng đến lực hút là không đáng kể. Do đó, máy bơm có công suất khuyến nghị trong khoảng từ 0.75 HP - 1.0 HP.
• Với chiều dài ống nằm trong khoảng từ 9m - 15m, lực hút suy giảm từ 10 - 15%. Máy bơm phù hợp trong trường hợp này nên có công suất từ 1.0 HP - 1.5 HP.
• Với chiều dài ống từ 15m - 21m, lực hút bị giảm đáng kể hơn, nằm trong khoảng từ 20 - 30%. Máy bơm khuyến nghị có công suất từ 1.5 HP - 2.0 HP nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động.
• Với chiều dài ống trên 21m, mức độ suy giảm lực hút rất lớn (>40%). Trong tình huống này, việc sử dụng các loại máy bơm chuyên dụng, có công suất lớn là cần thiết để đáp ứng yêu cầu và duy trì hiệu suất tối ưu.

Việc sử dụng ống hút mềm quá dài để vệ sinh hồ bơi có thể làm giảm lực hút và gây ảnh hưởng xấu đến hệ thống lọc nếu không được tính toán cẩn thận. Để đạt hiệu quả tối ưu, cần đảm bảo sự cân đối giữa chiều dài ống phù hợp, chất lượng vật liệu chế tạo ống, và công suất của máy bơm.

Hãy xem xét kích thước thực tế của hồ bơi và rút ngắn đoạn ống thừa nếu cần thiết. Bạn sẽ nhận thấy sự cải thiện đáng kể về hiệu suất hút cũng như tốc độ làm sạch nước.